ABŞ İranın strateji obyektini vurdu: Yaxın Şərqdə böhran qlobal müharibəyə çevrilə bilər?

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazının yenidən açılması üçün İrana vaxt qoymasından cəmi bir gün sonra Birləşmiş Ştatların Hərbi Dəniz Qüvvələri İranın Xarq adasına raket zərbələri endirib. Adada yerləşən strateji obyektlər hədəfə alınaraq, radar stansiyası, liman infrastrukturu vurulub. Elə bunun nəticəsidir ki, SEPAH isə qonşu ölkələrə xəbərdarlıq edib, ABŞ və onun tərəfdaşlarının infrastrukturuna zərbə vurmaqla hədələyib. Bildirilib ki, ABŞ və müttəfiqləri illərlə regionun neft və qazından məhrum qalacaq.

Qeyd edək ki, Xarq adası İran üçün strateji əhəmiyyətə malikdir və enerji-logistika baxımından mühüm mövqedə yerləşir. Ada İran sahillərindən təxminən 25 km məsafədə, Hörmüz boğazının şimal-qərbində yerləşir və Fars körfəzinə çıxış baxımından regionun ən strateji məkanlarından biri sayılır. İranın neft ixracının təxminən 90%-i bu adadakı terminal vasitəsilə həyata keçirilir, 30 milyon barelə qədər saxlama tutumu ilə enerji təhlükəsizliyində həlledici rol oynayır. Bu səbəbdən ada yalnız İranın iqtisadi həyatında deyil, həm də qlobal enerji bazarında mühüm əhəmiyyətli nöqtə hesab olunur. Xarq adası təkcə enerji nöqteyi-nəzərindən deyil, həm də hərbi və geosiyasi baxımdan strateji məkandır. Xarqın strateji önəmi təkcə İranla ABŞ və İsrail arasındakı münaqişədə deyil, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyi ilə birbaşa bağlıdır. Adanın ələ keçirilməsi və ya bağlantıların kəsilməsi neft axınına mane olaraq dünya bazarında qiymətlərin kəskin artmasına səbəb ola bilər. Eyni zamanda Körfəz ölkələri və beynəlxalq şirkətlər üçün də enerji marşrutlarının təhlükəsizliyini təmin etmək baxımından kritik əhəmiyyət daşıyır. Beləliklə, Xarq adası həm İranın iqtisadi dayanıqlığı, həm də regional və qlobal enerji siyasəti üçün həssas strateji nöqtə olaraq qalır. Onun gələcək taleyi bölgədəki geosiyasi oyunların və enerji təhlükəsizliyinin perspektivinə birbaşa təsir edə bilər.

Bu baxımdan, belə bir hadisə regionda genişmiqyaslı qarşıdurma riskini artırır. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun açıqlaması da göstərir ki, regiondakı ABŞ və onun müttəfiqlərinin obyektlərinə qarşı müxtəlif istiqamətlərdən təzyiq istisna deyil. Körfəz ölkələrinin enerji infrastrukturu, hərbi bazalar və dəniz yolları potensial hədəflər sırasına daxil olur. Bu isə münaqişənin lokal çərçivədən çıxaraq daha geniş regional - Yaxın Şərq qarşıdurmasına çevrilməsi riskini artırır. Belə bir eskalasiya isə yalnız region dövlətləri ilə məhdudlaşmaya, digər böyük güclərin də mövqeyi ön plana çıxa bilər. Bu isə münaqişəni daha mürəkkəb və çoxqütblü edir.

Düzdür, böyük dövlətlər açıq qarşıdurmadan yayınmağa və daha çox nəzarət olunan gərginlik şəraitində hərəkət etməyə çalışırlar, lakin risk tamamilə istisna olunmur. Nəticə etibarilə, Xarq adası ətrafında baş verə biləcək hərbi toqquşma təkcə İran üçün deyil, bütün region və qlobal iqtisadi sistem üçün ciddi sınaq ola bilər. Bu cür hadisələr enerji bazarlarını sarsıtmaqla yanaşı, regionda uzunmüddətli qeyri-sabitliyə və təhlükəsizlik risklərinin artmasına gətirib çıxara bilər.

Xəbər maraqlı gəlib? Sosial şəbəkələrdə paylaşın